Czym są emocje, jak nimi zarządzać, co nam mówią?

 

Emocje – choć niewidoczne, odpowiadają za jakość naszego życia i bogactwo doświadczeń. Są stanami pobudzenia organizmu, odpowiedzią na to, co nas spotyka, co nam się przydarza i towarzyszą nam w różnych momentach życia. Emocje określają nasz stosunek do ludzi, otoczenia, zdarzeń, świata nadając znaczenie sytuacjom, zjawiskom i przedmiotom.

Emocje mówią o nas. Przyglądając się im i odkrywając ich źródło, wzbogacamy wiedzę o sobie. Uświadamiamy sobie, co nas cieszy, co martwi, smuci, co sprawia, że serce bije nam mocniej.

Emocje to drogowskazy. Mówią wiele o sytuacji, w której się znaleźliśmy, wskazują, co nam służy, co nie, co jest dla nas dobre, a co nie, ułatwiając w ten sposób dokonywanie wyborów i podejmowanie decyzji. Emocje to potężna siła nawigacji i motywacji oraz przewodnik, który wzywa do działania, wspiera w poszukiwaniu rozwiązań i realizacji celów.

Emocje to informacje. Przekazują wiadomość mówiąc, co się w nas dzieje. Informują o naszym aktualnym stanie. Wiedząc, co czujemy oraz, co to oznacza, mamy informację o tym, co dzieje się w naszym życiu. Warto się w siebie wsłuchać. Jeżeli potrafimy odczytać emocje, stają się dla nas niezwykle cenną informacją.

Emocje to sygnał ostrzegawczy płynący z naszego organizmu. Emocje, które wydają się nieprzyjemne, jak strach, złość, gniew, smutek chronią nas przed niebezpieczeństwem, ostrzegają, że coś złego dzieje się lub się zdarzyło, chcą zwrócić naszą uwagę. Dlatego wszystkie emocje należy odczuwać, nie odcinać się od nich, wsłuchać się w ciało i odkryć ich znaczenie.

Emocje stanowią system komunikacji. Emocje pozwalają komunikować się ze sobą i z innymi. Identyfikując je i dowiadując się, co mówi nasz lęk, złość, smutek, radość poznajemy nasze potrzeby. Aby komunikacja przebiegała sprawnie, wymaga się od nas uważności na sygnały z ciała i na własne emocje. Uważność skierowana na nasz stan emocjonalny sprzyja komunikacji zarówno ze sobą, jak i z otoczeniem. Jeżeli sami siebie nie rozumiemy, bardzo trudno być partnerem zarówno w rozmowie, jak i w życiu.

Emocje to nasze całe ciało

Emocje przepływają przez nas, doświadczane są przez cały organizm, a każda emocja ma swoje miejsce, wystarczy z ciekawością odkrywać sygnały z danej części ciała. To od nas zależy, czy pozwolimy sobie wsłuchać się w swój organizm i znaleźć miejsce, gdzie jest dana emocja, co oznacza i, co chce nam przekazać.

Emocje pobudzają nasze ciało, ale to umysł nadaje emocjom sens. Konkretna i nazwana emocja wynika z kontekstu, naszej analizy sytuacji, naszych doświadczeń, przekonań, indywidualnej oceny tego, co się dzieje. Zatem gdy coś odczuwamy, umysł zaczyna analizować, nadając odczuciom pewną interpretację i znaczenie.

Bez emocji nie ma działania. To one nas inspirują i motywują. Jeżeli nie mamy wobec czegoś emocji, to znak, że nam nie zależy, a ten brak zainteresowania objawia się w naszej bierności, pasywności.

Co nas informuje?

Emocje mówią do nas, informują, a przede wszystkim pozwalają na szybkie działanie i zapewniają natychmiastową reakcję. Na jakiej postawie podejmowalibyśmy niektóre decyzje? Czujemy, że coś jest dla nas dobre, chociaż analizy wcale tego nie potwierdzają. I odwrotnie. Według wszelkich danych powinniśmy zachować się w określony sposób, a jednak wsłuchując się w emocje, koncentrując uważność na ciele podejmujemy decyzje, które dla innych wydają się irracjonalne przynosząc nam jednak niezwykłe korzyści, a często pozwalając uniknąć niebezpieczeństwa.

Co prowadzi nas przez życie?

Emocje dają znać wcześniej niż umysł, że coś nie działa, nas krzywdzi albo raduje. Umysł może nas oszukać, ale ciało wie, kiedy jesteśmy szczęśliwi bądź kiedy nasze cele są nierealizowane, nasze potrzeby zapomniane, a relacje, w których tkwimy nam nie służą. Ten mechanizm ułatwia nam podjęcie czasami bardzo trudnych decyzji.

Co zapewniło nam przetrwanie?

Niektóre reakcje emocjonalne jesteśmy w stanie kontrolować. Nasz mózg potrafi skorygować naszą reakcję zanim dojdzie do ujawnienia emocji. Kora mózgowa potrafi stłumić lęk, niepokój, gniew wpływając na prymitywną część mózgu. Czasami jednak ciało reaguje tak silnie, że zanim kora mózgowa będzie w stanie zadziałać, ciało ogłasza alert, staje w gotowości i ujawnia emocje.

Oczywiście wolelibyśmy, by nasze emocje wybierały pierwszy sposób ujawniania się, przechodziły przez korę mózgową, ulegając pewnej rewizji i korekcie. Niestety czasami są sytuacje, w których emocje wybierają drogę na skróty, dochodzi wówczas do natychmiastowej reakcji na bodziec. Na co dzień cieszymy się, że pewne emocje jesteśmy w stanie zahamować i nie ujawniać, tak w innych sytuacjach, kiedy nie ma czasu na analizę, musimy reagować natychmiast, a reakcja emocjonalna może uratować nam życie albo przynajmniej pozwoli uniknąć bardzo przykrych konsekwencji.

Zarządzanie emocjami

Nazywaj emocje

Podstawą skutecznego zarządzania emocjami jest nazywanie tego, co czujemy. Już samo zauważenie emocji pozwala nam inaczej na siebie spojrzeć. Świadomość tego, co przeżywamy, co się w nas dzieje, pozwala odzyskać kontrolę nad sytuacją. Nie ma złych emocji, wszystkie nas o czymś informują, wzbogacają doświadczanie świata i są nam po prostu potrzebne.

Wyrażaj emocje

Istotne jest także wyrażanie emocji, mówienie o tym, co się w nas dzieje, ale w sposób nieszkodzący otoczeniu, respektujący uczucia i odrębność innych. Co więcej dzielenie się z innymi tym, co przeżywamy pozwala czasami spojrzeć inaczej na sytuację. Często wystarczy głośne opowiedzenie o tym, co przeżywamy, a przyjazna i życzliwa informacja zwrotna od osoby, której ufamy, pozwoli nam zmienić perspektywę. 

Oczyszczaj się

Warto się oczyszczać, wyrzucać stres, napięcia uprawiając sport, czy stosując techniki relaksacyjne. Pamiętaj o wypoczynku, wygospodarowywaniu czasu dla siebie, zadbaniu o swoje potrzeby, ładowaniu akumulatorów. A co więcej, zadbaj o wyrażanie wdzięczności dla siebie, innych i świata. To daje nam niesamowitą moc i mnóstwo energii. A w trudnych momentach życia poszukaj ukojenia w medytacji, praktyce uważności, jodze. 

Zostaw przeszłość za sobą

Nie myśl ciągle o tym, co było, nie wracaj ciągle do przeszłości, do spraw, które są za Tobą, a na które tak naprawdę nie masz już wpływu. Zastanów się, czego możesz się nauczyć z tej sytuacji, jakie wnioski wyciągnąć, jak możesz postąpić następnym razem, bądź jak uniknąć w przyszłość podobnych sytuacji. Opcji jest wiele. 

Szukaj rozwiązań

Kiedy stajesz przed wyzwaniami, koncentruj się na szukaniu rozwiązań. Nie na tym, czego nie możesz zrobić, czego nie masz. Skup się na opcjach, rozważ dostępne możliwości i stwórz plan działania. 

Zadbaj o wsparcie

I najważniejsze, zadbaj o wsparcie społeczne, czyli sieć znajomych, przyjaciół, rodziny, którzy pozwolą ci przejść przez trudne okresy w życiu. W potrzebie wysłuchają, poszerzą perspektywę spojrzenia na daną sprawę, dodadzą siły. 

Gdy ciało boli …

Jeżeli emocje są zagłuszane bądź wyciszane, wracają. Często w postaci chorób psychosomatycznych, bowiem mamy naturalną potrzebę ich wyrażania. Niezwykle istotne dla nas, dla naszego zdrowia i samopoczucia jest rozpoznawanie, nazywanie i wyrażanie emocji. Umiejętność pracy ze swoimi emocjami to warunek rozwoju. Emocji nie da się kontrolować, można je przeżywać i obserwować. To dzięki nim człowiek może działać, realizować swoje marzenia i cele, to one informują nas, jakie są nasze potrzeby, czego nam brakuje.

Zagłuszając emocje, szkodzimy sobie. Wypieranie uczuć prowadzi do konfliktu i zabiera nam energię. Nie chcemy czuć pewnych emocji, np. strachu, smutku i odcinamy się od nich. Wówczas objawy fizyczne przypominają nam o tym zaniedbaniu. Dlatego powitaj emocje, wysłuchaj się w nie bez nadawania etykiet czy ocen traktując je jak niezwykłe źródło wiedzy o sobie.

Przepływające przez ciało emocje są informacją, systemem komunikacji ze sobą oraz ze światem, drogowskazem i alarmem w niebezpiecznych sytuacjach. To dzięki nim gatunek ludzki przetrwał i to dzięki nim my żyjemy. Od nas i od zrozumienia naszych emocji zależy, czy to życie będzie jakościowe i pełne.

Warto uczyć się rozpoznawać i rozumieć emocje. Nie uciekniemy od nich, są wezwaniem do działania, motywują pozwalając nam realizować naszą misję i plany.

A zatem włączmy ciekawość na to, co czujemy i zwiększajmy jakość życia wzbogacając jego doświadczanie.


Fot. Ryan McGuire, Pixabay

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.