Czy fobia społeczna to Twój problem?

„Długo nie wiedziałam, co się ze mną dzieje, dlaczego aż tak przeżywam pewne wydarzenia. Wszyscy szli, więc też szłam, mówili, więc też starałam się mówić, przemawiali, więc też podejmowałam takie próby. Ale zawsze zastanawiałam się, dlaczego mnie to tyle kosztuje. Przemawiając publicznie miałam problemy z oddychaniem, czułam ogromny ucisk w klatce piersiowej, miałam zawroty głowy, pociłam się, czerwieniłam. Chciałam uciekać.”

Czy znasz tą historię albo przynajmniej jej cześć pasuje do Ciebie?

To mogą być objawy fobii społecznej. Szacuje się, że cierpi na nią ok. 7 – 9% populacji.

Fobia społeczna to paraliżujący strach, nazywana jest inaczej nerwicą społeczną. Jest zaburzeniem lękowym. Niektórzy mylą ją z nadmierną nieśmiałością. Jednakże w przypadku osób nieśmiałych występuje niepewność i pewna obawa przed oceną innych, co powoduje, że taka osoba może niewiele mówić podczas spotkań towarzyskich, zawodowych, trzymać się na uboczu. Jednakże osoba z fobią społeczną jest przekonana, że zostanie źle oceniona, a to, że źle wypadnie jest dla niej pewne.

Co więcej, osoba posiadająca fobię odczuwa lęk w związku z niektórymi sytuacjami społecznymi wymagającymi kontaktów społecznych czy też interakcji z ludźmi. Torturami są wystąpienia publiczne, wypowiedzenie się w gronie nowych znajomych, kontakt z autorytetem, rozmawianie przez telefon przy innych, jedzenie i picie w miejscach publicznych, spotkania towarzyskie, wizyta w restauracji, odmawianie sprzedawcy czy reklamowanie towaru.

Objawy fobii najczęściej pojawiają się od 17 do 30 roku życia, a przyczynami mogą być aspekty genetyczne, psychologiczne, społeczno-kulturowe, neurobiologiczne, środowiskowe. Co więcej, jeżeli jeden z rodziców zmagał się z fobią, u takiego dziecka rośnie ryzyko wystąpienia zaburzenia lękowego. Do tego dochodzi przekazywanie przez rodzica określonego obrazu świata.

Fobia społeczna ogromnie obciąża osobę prowadząc do jej wycofywania się z życia społecznego, utrudniając relacje, kontakty społeczne. To komplikuje normalne funkcjonowanie. Zmagając się z takim lękiem, unikamy wielu sytuacji, ciekawych wydarzeń, nie nabywamy nowych doświadczeń, nie podejmujemy wyzwań, nie uczymy się.

Fobia społeczna w niektórych sytuacjach może objawiać się w:

  • poceniu się,
  • napięciu mięśni,
  • duszności,
  • zaczerwienieniu,
  • spłyceniu oddechu,
  • drżącym głosie,
  • kołataniu serca,
  • drżeniu całego ciała, drżeniu mięśni,
  • suchości w jamie ustnej,
  • negatywnych myślach jako automatycznej odpowiedzi na sytuacje,
  • unikaniu sytuacji stresowych,
  • unikaniu wystąpień publicznych,
  • unikaniu jedzenia i picia w miejscach publicznych,
  • nie odzywaniu się w obecności innych,
  • unikaniu rozmów, zwłaszcza z osobami, które są dla nas autorytetem,
  • niemożności pracy, gdy ktoś na patrzy,
  • prowadzeniu najczęściej samotniczego trybu życia,
  • obawie przed nienormalnym zachowaniem się wśród ludzi, ośmieszeniem lub kompromitacją,
  • lęku przed osądzaniem, oceną, odrzuceniem przez innych;

Z objawami fizycznymi można radzić sobie poprzez pracę nad oddechem, pracę z ciałem, ograniczanie nikotyny i kofeiny, czy spożywanie dużej ilości wody. Ale to nie rozwiąże problemu, którego źródło tkwi w nas.

Jak sobie radzić z fobią społeczną?

Jak osoby radzą sobie z tym lękiem? Często stosują uniki, jest to ich mechanizm obronny. Unikają sytuacji, miejsc, ludzi, którzy wywołują w nich lęk. To problemu również nie rozwiązuje.

Co więcej, by sobie pomóc, wiele osób sięga po używki, które je ośmielają, powodują, że osoby dotknięte problemem przestają tak bardzo martwić się opinią otoczenia. Niestety nadużywanie, częste spożywanie, np. alkoholu, przynosi skutek odwrotny. Pogłębia zły nastrój, niepokój, prowadzi do zaburzenia snu.

Ale jeżeli zmagasz się z tym problemem w niewielkiej skali i chcesz sobie naprawdę pomoc to:

  • zacznij od małych kroków: spotykaj się z ludźmi jak najczęściej, z różnych środowisk,
  • znajdź osoby o podobnych zainteresowaniach, dyskutuj,
  • pamiętaj, że inni koncentrują się na sobie, nie na Tobie, patrz z perspektywy na to, co się dzieje,
  • motywuj się do działania, wspieraj siebie,
  • nie koncentruj się na potknięciach,
  • bądź dla siebie cierpliwa, pamiętaj, że zmiany wymagają czasu,
  • poszerzaj samoświadomość, wiedzę o sobie, swoich atutach, mocnych stronach, które czynią Cię osobą wyjątkową,
  • uświadom sobie, że negatywne przekonania determinują Twoje myśli, dlatego szukaj innych perspektyw, staraj się myśleć pozytywnie, a każdą negatywną myśl przeciwstawiaj trzema pozytywnymi,
  • pozbądź się przekonania, że stres jest zły i tylko Ciebie paraliżuje.

Poszerzanie świadomości wzmacnia Ciebie, pozwala się rozwijać, a zrozumienie, że stres jest naturalną częścią naszego życia pomaga uzyskać swobodę i poczucie wpływu na otoczenie.

Leczenie fobii społecznej

Osoby cierpiące na silną fobię społeczną powinny skontaktować się psychologiem, psychoterapeutą lub psychiatrą, który pomoże doprecyzować rozpoznanie i dobrać odpowiednie leczenie.

Leczenie może odbywać się w postaci farmakologicznej. Fobię leczy się także w ramach terapii poznawczo – behawioralnej. Osoba stopniowo konfrontowana jest z sytuacją, która wywołuje w niej lęk. Wyobrażamy sobie to, co wzbudza w nas silne obawy. Pomagają w tym zdjęcia, obrazy, a w przypadku sytuacji, terapia wspomagana jest wirtualną rzeczywistością.

Problem jest o tyle trudny, że zaburzenia lękowe często przenikają się, a fobii może towarzyszyć także depresja, agorafobia, czy też inne lęki.

Sprawdź, czy masz

Niestety innym problemem jest to, że wiele osób nie wie, że ma fobię społeczną. Nie jest jej świadoma. Kiedy mamy wystąpić publicznie drżą nam ręce, pocimy się, czerwienimy, koncentrujemy się na objawach, a w efekcie wycofujemy się z takich sytuacji, nie podejmujemy wyzwań, tracimy kontakty, kończymy relacje. A co najgorsze, nie decydujemy się na wizytę u adekwatnego specjalisty.

Dlatego jeżeli masz jakiekolwiek podejrzenia i dostrzegasz u siebie objawy fobii, pierwszym krokiem  powinno być sprawdzenie, czy lęk społeczny występuje u Ciebie, a możesz to sprawdzić korzystając ze skali lęku społecznego Leibowitza.

Test jest bezpłatny. Link poniżej.

Skala lęku społecznego Leibowitza (The Leibowitz Social Anxiety Scale – LSAS)

Obraz Anemone123 z Pixabay

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.