Jak wygląda życie bezrobotnego?

Agencje pracy, portale oraz strony internetowe z ofertami zatrudnienia przeżywają oblężenie. Gospodarka jest stopniowo „odmrażana”, ale wielu ludzi już straciło pracę.

Obecnie kultura, rozrywka, turystyka, motoryzacja zwalniają pracowników, a handel internetowy, branża kurierska, logistyczna zatrudniają. Zatem niektórzy ludzi nie poddają się i szukają zarobku tam, gdzie to możliwe. Więc mamy aktora, który staje się dostawcą, a animator czasu wolnego próbuje swoich sił w handlu.

Na naszych oczach dokonuje się proces błyskawicznego przebranżawiania. Niestety nie każdy ma taką możliwość, szczęście i tyle optymizmu oraz dystansu do rzeczywistości, by z dnia na dzień zmienić swój zawód. Pozostają więc bezrobotni licząc na rychłą poprawę sytuacji. A szacunki nie napawają optymizmem. Liczba bezrobotnych stale rośnie.

Jak reagujemy na utratę pracy?

Na początku jest szok, stres i jego eskalacja w związku z reakcją na zwolnienie z pracy. Mamy poczucie krzywdy, rozpaczamy, wściekamy się, nie potrafimy zrozumieć decyzji pracodawcy. W końcu zaczynamy działać w celu znalezienia pracy z nadzieją, która niestety opuszcza nas w miarę bezskutecznych poszukiwań.

W zależności od dalszych losów, odczuwamy lęk, niepokój, kiedy to okazuje się, że nasze działania nie przynoszą efektów i wciąż pozostajemy bez pracy. Tracimy perspektywy i poczucie sprawczości. Później, w zależności od naszej sytuacji i cech osobowości, następuje uspokojenie albo apatia. Zaczynamy się adaptować do nowej sytuacji, przestajemy poszukiwać pracy i stajemy się pasywni.

Bezrobocie to złożone zjawisko, które, szczególnie jeżeli trwa dłuższy czas, jest destrukcyjne dla człowieka, jego rodziny i najbliższego otoczenia.

Warto podkreślić, że na naszą reakcję wobec zwolnienia i bezrobocia mają wpływ nasze cechy indywidualne, czyli nasze doświadczenie, inteligencja, charakter, a także cechy obiektywne, jakimi są m.in. wiek, stan cywilny, płeć, wykształcenie, wsparcie otoczenia, stan materialny, finansowy i oczywiście czas trwania bezrobocia.

Bezrobocie powoduje frustrację, obniżone poczucie własnej wartości i utratę bezpieczeństwa

Utracie pracy towarzyszą niepokoje, frustracja, rozczarowanie powodując zaburzenia emocjonalne, co może z kolei prowadzić do depresji. U osób o niskim statusie społecznym prawdopodobieństwo wystąpienia depresji jest dwukrotnie wyższe niż u osób pracujących, a nierówności społeczne zwiększają ryzyko zapadalności na choroby psychiczne, w tym zaburzenia lękowe, schizofrenie. Wśród bezrobotnych obserwuje się zwiększenie podatności także na inne choroby.

Będąc bez pracy nasza osobowość i kompetencje również cierpią. Dochodzi do obniżenia aspiracji i poczucia własnej wartości. Człowiek zatrzymuje się w rozwoju zawodowym i etapie usamodzielniania finansowego. Poszukiwanie pracy staje się bezcelowe, a z czasem coraz trudniejsze, bowiem wiedza i umiejętności dewaluują się.

Brak pracy powoduje z reguły utratę poczucia bezpieczeństwa. Tracimy niezależność, możliwości zarabiania, a dostęp do środków do życia staje się ograniczonyZwiększa się natomiast poczucie bezradności i zagubienia, towarzyszy nam upokorzenie i wstyd. Bez pracy tracimy poczucie czasu, rutynę, chęć do działania. Cechuje nas pasywność i obojętność.

Zaczynamy się izolować, przestajemy udzielać się w życiu społecznym

Bezrobocie to temat wstydliwy. Zaczynamy być coraz bardziej negatywnie nastawieni do świata zewnętrznego. To jeszcze pogłębia brak poszanowania bezrobotnego wobec prawa, stąd mogą pojawiać się zachowania społecznie negatywne. Zmienia się bowiem etyka, a etyczne jest tylko to, co daje korzyść materialną.

Z czasem dochodzi też do osłabienia więzi z innymi ludźmi i coraz częstszych konfliktów interpersonalnych. W konsekwencji zaczynamy się izolować społecznie, przestają nas interesować sprawy kulturalne, polityczne i życie społeczne.

Żyjemy w o tyle ciekawych czasach, że w związku z okresem pandemii możemy zaobserwować, jak ograniczenie kontaktów społecznych potrafi być uciążliwe i deprymujące, oraz jakie konsekwencje dla naszego zdrowia psychofizycznego takie wyłączenie może powodować.

Bezrobocie powoduje zubożenie i degradację statusu materialnego oraz społecznego, co ma przełożenie także na sytuację rodzinną osoby bezrobotnej. Częstsze są rozwody, przypadki rozpadu rodziny, ubóstwa, a w skrajnych przypadkach niedożywienia. Co więcej, badani wskazują, że dzieci osób bezrobotnych częściej mają problemy w nauce, zaniedbują obowiązki szkolne, powszechniejsza jest także skłonność do przestępstw.

Utrata środków do życia to dramat jednostek, a dłużej utrzymujący się stan bezrobocia prowadzi w konsekwencji do poczucia zniechęcenia, pojawia się strach o byt, a towarzysząca tym uczuciom rezygnacja prowadzi niekiedy do samobójstwa.

Co dalej z bezrobociem?

Najczęściej zarówno jednostki, jak i grupy, które dotyka bezrobocie nie są w stanie same sobie poradzić z problemem za pomocą dostępnych im narzędzi. Dlatego niezbędna jest pomoc państwa oraz wsparcie instytucji w ich aktywizacji zawodowej, zmniejszeniu bezrobocia oraz łagodzeniu jego skutków.

Niestety wszelkie dotacje, formy wsparcia, programy aktywizujące bezrobotnych nie pozwalają na osiągnięcie pożądanych rezultatów. Częstą przyczyną jest bierna postawa osób bezrobotnych.

Dlatego jeżeli dotknął cię ten problem lub kogoś w Twoim toczeniu, nie pozostawaj pasywny, reaguj. Czytaj, szukaj rozwiązań. Poproś o pomoc specjalistę. Udaj się do psychologa, doradcy zawodowego, coacha i trenera.

Nie zamykaj sobie drogi do rozwoju zawodowego i godnego życia.

Obraz Gerd Altmann z Pixabay 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.